فرصت هایی در دل تهدید

تهدید‌ها و فرصت‌های پیش‌رو - محمدرضا مودودی

فرصتهایی در دل تهدید

ترکیه کشوری است با فراز و فرودهای بسیار در طول تاریخ؛ با این وصف طی دو دهه اخیر توانسته به مدد حکمرانی هوشمند،
اقتصاد این کشور را بر ریل شتاب توسعه حفظ کرده و جایگاه خود را در بین 02 اقتصاد برتر دنیا تثبیت کند؛ به طوریکه نرخ رشد
اقتصادی این کشور در سال 0202 نسبت به مدت مشابه سال قبل پ)که البته مبتلا به پاندومی کوید 21 بود( به حدود 1 درصد
رسید و از این منظر تجربهای موفق، فراتر از بسیاری از کشورهای توسعه یافته دنیا را در کارنامهاش ثبت کرد.
همچنین به گفته رئیس جمهور ترکیه، صادرات این کشور در سال 0202 میلادی از مرز 002 میلیارد دلار فراتر رفت که سهم
اتحادیه اروپا از این میزان صادرات در حدود 22 میلیارد دلار )حدود 00 درصد( بود.
با این وصف افت ناگهانی ارزش لیر ترکیه در برابر ارزهای خارجی در ماههای اخیر، زمینه بروز تورم و کاهش اشتغال را موجب
شده، اما بعید به نظر میرسد که چنین وضعیتی بتواند به زیرساختهای ایجاد شده در اقتصاد ترکیه که طی دو دهه اخیر بستر
رونق و رشد اقتصادی این کشور بوده، آسیب جدی بزند.
در سفر اخیری که به این کشور داشتم از نزدیک شاهد دلواپسیه ا و دغدغه های مردم و فعالان اقتصادی بودم اما نکته حائز اهمیت
این بود که تورم ایجاد شده و کاهش ارزش پول ملی برای ترکها به مثابه شوکی غیرقابل پیشبینی بود و گویای این واقعیت که
هنوز جامعه ترکیه به چنین روندی عادت ندارد و بر خلاف اتمسفر اقتصادی ایران که سقوط ارزش ریال و تورم افسارگسیخته
تبدیل به بخشی از واقعیت اقتصادی پذیرفته شده و روزمره توسط عامه مردم شده، در ترکیه مقاومتها در برابر پذیرش چنین
بحرانی و امید به بازگشت دوره ثبات و رشد مشهود و شدید است.
نکته جالب اینکه فضای حاکم بر اقتصاد این کشور بیش از رخوت ناشی از شوک، گرایش به سمت تلاش و پویایی بیشتر داشته و
شرکت های فعال این کشور، از این بحران به عنوان فرصتی برای توسعه صادرات، جذب بیشتر گردشگر و گسترش تعاملات بین-
المللی یاد میکنند و میکوشند تا از تهدید، فرصتی نو خلق کنند.
البته به نظر میرسد که وجود چنین فضایی را باید مرهون ریلگذاری هوشمند سالهای گذشته دولت ترکیه دانست. سیاستی که
بر اساس آن دهها هزار شرکت قدرتمند و انعطافپذیر بخش خصوصی شکل گرفتند که امروز مدافع برنامههای دولت هستند و بر
خلاف دولت متورم و خسته ایران، از چابکی و چالاکی لازم برای برون رفت از بحران برخوردارند.
به عبارت دیگر، دولت سالهاست که با واگذاری تصدیگری به بخش خصوصی شناسنامهدار، زیرساختهای لازم برای توسعه
اقتصادی را تکمیل کرده و بحران پیشآمده اتفاقاً جذابیت سرمایهگذاری خارجی در این کشور را به ویژه به دلیل کاهش ارزش لیر
افزایش داده و بر همین اساس است که مبادی اصلی درآمدزایی دولت ترکیه یعنی جذب سرمایه خارجی، توریسم و صادرات رونق
بیشتری یافته که همین امر گردش جریان خدمات پیرامونی را افزایش داده و به نفع برآیند و قدرمطلق درآمدهای سرانه ملی شده
است.
این در حالی است که در ایران بر خلاف ترکیه در زمان بحران )نظیر تحریم و کرونا( دولت بیش از گذشته دست و پای بخش
خصوصی فعال را میبندد و با ایجاد موانع و محدودیتهای غیرکارشناسی، فرصتسوزی میکند؛ که نمونه بارز آن کاهش شدید
ارزش صادرات در عین کاهش ارزش پول ملی ایران طی سالهای تحریم است که بر اساس منطق ریاضی بازار، این دو فاکتور
نسبت معکوس با یکدیگر دارند!
در چنین شرایطی است که میبینیم در دوره رکود تورمی اقتصاد ایران، منابع ارزی به سمت ترکیه گسیل مییابند و سیاستگذاران
ایرانی به جای درمان صحیح این بیماری مزمن، به دنبال یافتن تسکیندهندههای موقت نظیر برخوردهای امنیتی و یا ایجاد موانع
غیرکارشناسی برای جلوگیری از فرار سرمایه، مغزهای نخبه و شرکتهای توانمند و خلاق میگردند!
تجربهای ناکارآمد، آزموده شده و مردود که متأسفانه به دلیل تغییر چهرههای مدیریتی در دولتها، بارها و بارها شاهد تکرار تلخ
آنها بودهایم و جز استهلاک بیش از پیش منابع، دلسردی رو به تزاید فعالان اقتصادی شناسنامهدار و ناامیدی هرچه بیشتر نسبت به
افق پیش رو، دستاورد و نتیجهی دیگری در پی نداشته است.

محمدرضا مودودی

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

×

سلام!

همین حالا با کارشناس ما صحبت کنید.

× چطور میتونم کمکتون کنم؟